ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΕΙΣ

ΓΙΑ ΝΑ ΑΠΟΚΤΗΣΕΤΕ ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ ΠΑΤΗΣΤΕ ΕΔΩ!

ΠΑΤΗΣΤΕ ΣΤΗΝ ΕΙΚΟΝΑ ΓΙΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΗΝ ΠΑΡΑΣΤΑΣΗ

Η «συντεκνιά» στην Κρήτη και ο Άγιος Ιωάννης στον Καρτερό




Η σύναξις του Ιωάννου είναι από τις μεγαλύτε­ρες εορτές του Αγίου Ιωάννη του Προδρό­μου, του αγίου, δηλαδή, που κατέχει μια ξε­χωριστή θέση στο εορτολόγιο, μια και τον γιορτάζουν πολλές φορές το χρόνο. Η 7η Ια­νουαρίου συνδυάζεται με το νόημα της προηγούμενης μέρας και αποτελεί ουσιαστικά συνέχεια του εορ­τασμού των Θεοφανείων. Ο Ιωάννης φέρει πια τον επίσημο τίτλο του Βαπτιστή, είναι ο «σάντολος» (νονός) του Χριστού και γι' αυτό το λόγο σε πολλές περιοχές της υπαίθρου η εορ­τή του Βαπτιστή συνδυαζόταν με την απόδοση ιδιαιτέρων τι­μών στους «συντέκνους». Οι γονείς των παιδιών που
είχαν βα­φτιστεί πρόσφατα (χωρίς, όμως, να υπάρχει κανένα χρονικό όριο μια και η «συντεκνιά» εθεωρείτο ακατάλυτη πνευματική συγγένεια) συνήθιζαν να παραθέτουν γεύμα στους συντέκνους και στις οικογένειες τους.  Στην ουσία, με τη γιορτή του Άι Γιάννη κλείνει ο εορταστικός κύκλος των Χριστουγέννων. Και κλείνει με εκδηλώσεις που ξεπερνούν το πλαίσιο του οι­κογενειακού περιβάλλοντος. Οι διάφοροι μη φυσικοί βαθμοί συγγένειας (πνευματικοί) αποσκοπούν στη δημιουργία ευρύ­τερων κοινωνικών κύκλων και συσπειρώσεων στο πλαίσιο της αγροτικής και της κτηνοτροφικής κοινότητας.
Οι συνάξεις αυ­τές υπενθύμιζαν και ανανέωναν την πνευματική σχέση ανά­μεσα οε οικογένειες π»υ επέλεγαν να συνδεθούν μεταξύ τους.
Στην Κρήτη η «συντεκνιά» δεν περιοριζόταν ανάμεσα στο παιδί και τον ανάδοχο του, αλλά δημιουργούσε ένα καινούρ­γιο συγγενικό περιβάλλον το οποίο περιελάμβανε και τις δυο οικογένειες. Τα τραπεζώματα της 7ης Ιανουαρίου δεν επιβίω­σαν στα νεότερα χρόνια. Παλιότερα, όμως, παρατηρούνταν ακόμη και μετακινήσεις (ταξίδια) σε πολύ μεγάλες αποστά­σεις προκειμένου να γίνει το τραπέζι της συντεκνιάς. Πιθα­νόν η μη επιβίωση του εθίμου οφείλεται στο γεγονός ότι οι ανάδοχοι δεν περιορίζονταν οτην βάπτιση ενός μόνο παιδιού, συνήθως ήταν μέλη ισχυρών οικογενειών και συνήθιζαν να βαφτίζουν δεκάδες παιδιά (παράδειγμα, η περίπτωση παλαι­ού πολιτευτή της δεκαετίας του 1960 που είχε βαφτίσει πε­ρισσότερα από 700 παιδιά!) Στην περίπτωση που υπήρχαν
πολλά «φιλιότσα» ήταν δύσκολη η επιλογή του συντέκνoυ τον οποίο έπρεπε να επισκεφτεί ο ανάδοχος κατά την ημέρα του Αγίου Ιωάννη. Αν προσπαθήσομε να παρακολσυθήσομε την εξέλιξη του εθίμου θα διαπιστώσομε ότι αρχικά παρατηρή­θηκε περιορισμός των ετησίως επαναλαμβανόμενων τραπε­ζωμάτων σε ένα, εκείνο που γινόταν μόνο μέσα στη χρονιά κατά την οποία είχε γίνει η βάπτιση. Και στη συνέχεια το τρα­πέζι αποδεσμεύτηκε από τη γιορτή του Προδρόμου. Οι αγρο­τικές οικογένειες του νησιού, κατ΄ εξοχήν θεματοφύλακες των τοπικών παραδόσεων, συνηθίζουν ακόμη και σήμερα να τρα-πεζώνουν τους συντέκνους των την επόμενη Κυριακή μετά τη βάφτιση, οπότε και πηγαίνουν το παιδί στην εκκλησία προ­κειμένου να κοινωνήσει για πρώτη φορά. Στην Κρήτη πολλά ζευγάρια συνηθίζουν να αφιερώνουν στον Αγιο Ιωάννη τα γαμήλια στεφάνια τους. Προφανώς το έθιμο υπήρχε πριν από την τυποποίηση και τηνεμπορευματοποίηση των στεφάνων του γάμου, όταν τα έπλεκαν με κλαδιά αμπέλου και ελιάς ή με άνθη. Στο σπηλαιώδη ναό των Αγίων Ιωάννη και Νίκωνος στον Καρτερό μεγάλος αριθμός στεφάνων έχουν τοποθετηθεί πλάι, ακόμη και πάνω, στην  εικόνα του Αγίου (αυτοψία 1990, 1995 και 2003). Ο προστάτης της συντεκνιάς γίνεται και προ­στάτης της κουμπαριάς, αλλά και του γάμου.


http://frontoffice-147.dev.edu.uoc.gr/

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου

ΜΟΙΡΑΣΤΕΙΤΕ ΤΟ!!!